Manastir Kalenić
Manastir Kalenić je biser Levča. Nalazi se na obroncima Gledićkih planina između Dobroselice (6,6 km vazdušnom linijom severozapadno), Županjevca (3,6 km vl severoistočno), Prevešta (4,5 km vl jugoistočno) i Šljivice (2,8 km vl južno). Ovaj manastir je podignut početkom 15. veka, kao zadužbina peharnika Bogdana, višeg dostojanstvenika na dvoru despota Stefana Lazarevića. Crkva je posvećena Vavedenju Bogorodice, ubraja se među najlepše spomenike moravske arhitekture i jedan je od naših najlepših srednjevekovnih manastira. Kalenić je više puta rušen, paljen i pustošen od strane Turaka, a isto tako više puta obnavljan. Odlukom skupštine Srbije, 1979. godine proglašen je za nepokretno kulturno dobro od izuzetnog značaja.
Građena je po uzoru na Lazaricu, sa osnovom u obliku sažetog trkonhosa, oltarska apsida i bočne konhe su spolja petostrane, a iznutra polukružne. Nad prostorom između konhi uzdiže se centralno kube, osmostranog tambura sa stepenasto urezanim prozorima, kolonetama i ukrasima od šahovskih polja. Crkva je spolja veoma slikovita, zbog lepo složenih belih blokova kamena i crvene opeke. Iznad prozora i portala je plitko rezana plastična dekoracija sa predstavama ptica, grifona, lavova. Glavni motiv reljefne dekoracije je preplet od dvočlane trake, stilizovani ljiljan i palmeta, antropomorfne i zoomorfne predstave.
Izvanredno slikarstvo prefinjenog kolorita i setnih likova svetitelja ubraja se u vrhunska slikarska ostvarenja u celom vizantijskom svetu prve četvrtine 15. veka. Naročito se ističu kompozicije Svadba u Kani, predstave svetih ratnika i svetitelja u medaljonima. Autori su dva poetski nadahnuta i veoma darovita slikara, od kojih je jedan po imenu Radoslav, autor minijatura u čuvenom srpskom "Petrogradskom jevanđelju" iz 1429. godine.
Ovde je još 1820. godine radila narodna škola. Manastir je, kao i mnogi drugi u Srbiji imao svoje imanje, ali je ono, vremenom, prelazilo u ruke seljaka koji su gradili kuće oko manastira, pa je nastalo naselje Kalenićki Prnjavor. Samo naselje, danas, nema mnogo stanovnika, ali se pored Kalenićke reke, na kojoj se gradi novi most, svakog leta kao nedavno, uoči seoske slave (Trojica) okupljaju ljudi iz raznih krajeva. U manastiru Kalenić dočekuju ih gostoljubive monahinje. U prelepom ambijentu razgledaju srednjevekovnu riznicu, a prijatno veče provode u očuvanoj prirodi Kalenića. U Kalenić se dolazi iz pravaca Kraljeva, Trstenika, Kruševca i Kragujevca. Sa Ibarske magistrale najpovoljniji je put preko Kraljeva, a autoputem Beograd- Niš, od Pojata, preko Ćićevca, iz pravca Varvarina ili Kruševca, Kragujevačkim putem do Belušića, pa preko Oparića u Kalenić.
Svima koji ovde dolaze u goste ili kao turisti, preporučuju se kontakt telefoni:
Muzej na otvorenom - 035/711- 071 Konak Manastira Kalenić - 035/711- 328
|
